Mieszankę CBGM stosuje się w podbudowie zasadniczej lub pomocniczej drogi, gdy warstwa ma przenosić obciążenia od ruchu jako sztywniejsza płyta z kruszywa związanego cementem. Klasę wytrzymałości, w naszej ofercie od C 0,4/0,5 do C 6/8, dobiera się do kategorii ruchu KR i roli warstwy. Wymagania dla mieszanek określa PN-EN 14227-1:2013-10.

Czym jest mieszanka CBGM i czym różni się od stabilizacji gruntu?

CBGM to skrót od angielskiego Cement Bound Granular Mixture, czyli mieszanki kruszywa związanej cementem. Składa się z kruszywa o określonym uziarnieniu, cementu i wody, a po zagęszczeniu i związaniu tworzy jednorodną warstwę o dużej sztywności.

Na budowach dróg spotyka się kilka rozwiązań z udziałem cementu i bez niego:

  • mieszanka związana cementem z wytwórni, rozkładana i zagęszczana na budowie,
  • grunt stabilizowany cementem in situ, w którym spoiwo miesza się z gruntem rodzimym bezpośrednio na trasie,
  • kruszywo stabilizowane cementem opisywane wytrzymałością Rm, np. 1,5, 2,5 lub 5,0 MPa,
  • mieszanka niezwiązana, w której ziarna trzymają się wyłącznie dzięki zagęszczeniu i zaklinowaniu.

Mieszanka z wytwórni ma przewagę powtarzalności: składniki dozuje się według receptury w stałych warunkach, zamiast rozsiewać cement i mieszać go z gruntem na trasie. Stabilizacja in situ pozwala za to wykorzystać grunt rodzimy bez jego wywożenia.

W ofercie naszej wytwórni betonu i mieszanek związanych cementem są zarówno mieszanki CBGM, jak i kruszywa stabilizowane cementem o wytrzymałości Rm 1,5, 2,5 i 5,0 MPa. Który materiał zastosować, wskazuje projekt konstrukcji nawierzchni i specyfikacja techniczna.

Jakie klasy CBGM i do jakich kategorii ruchu?

Kategoria ruchu KR opisuje obciążenie drogi ruchem samochodowym, wyrażone w osiach obliczeniowych 100 kN według Katalogu typowych konstrukcji nawierzchni podatnych i półsztywnych. Im wyższy numer kategorii, tym większe obciążenie i wyższe wymagania wobec podbudowy.

Klasę wytrzymałości mieszanki oznacza się literą C i parą liczb, np. C 3/4. Wyższe wartości oznaczają większą wytrzymałość na ściskanie. Zestawienie klas z oferty naszej wytwórni:

Klasa mieszanki Podbudowa zasadnicza Podbudowa pomocnicza
C 0,4/0,5 KR1-KR2 nie dotyczy
C 1,5/2 KR1-KR2 nie dotyczy
C 3/4 KR1-KR2 KR3-KR4
C 5/6 KR3-KR4 KR5-KR6
C 6/8 KR5-KR6 nie dotyczy

Zestawienie ma charakter orientacyjny. Ostateczną klasę i grubość warstwy określa projekt konstrukcji nawierzchni, z uwzględnieniem nośności podłoża i materiału warstw leżących wyżej.

Kiedy podbudowa z CBGM ma przewagę nad kruszywem niezwiązanym?

Podbudowa związana cementem rozkłada obciążenie na większą powierzchnię niż warstwa z kruszywa niezwiązanego. Sprawdza się więc tam, gdzie:

  • podłoże ma słabszą nośność, a konstrukcji nie można dowolnie pogrubić,
  • droga przenosi ruch ciężki, np. dojazd do strefy przemysłowej lub zakładu,
  • warstwa jest narażona na zawilgocenie, a materiał ma mniej reagować na wodę,
  • potrzebna jest równa, sztywna baza pod warstwy asfaltowe.

Mieszanki związane cementem mają też słabą stronę: skurcz i spękania, które mogą odbijać się w warstwach asfaltowych. Projektanci ograniczają to zjawisko m.in. przez nacinanie szczelin lub wstępne mikrospękanie podbudowy.

Gdy podłoże wymaga wzmocnienia, o rozwiązaniu decydują wyniki badań nośności podłoża. Stosuje się wtedy np. stabilizację cementową in situ albo wymianę gruntu na kruszywo z naszych złóż.

Rolę warstw związanych cementem w ochronie konstrukcji przed wodą i mrozem opisuje też artykuł o klasyfikacji mrozoodporności betonu.

Jak wbudowuje się CBGM, żeby osiągnęła wymaganą klasę?

Mieszanka powstaje w wytwórni, gdzie kruszywo, cement i wodę dozuje się według receptury. Na budowie rozkłada się ją równą warstwą i zagęszcza walcami, zanim zacznie wiązać. Wilgotność mieszanki musi być zbliżona do optymalnej, bo od niej zależy skuteczne zagęszczenie.

Po zagęszczeniu warstwę chroni się przed wysychaniem i mrozem, podobnie jak świeży beton. Nie układa się jej na zamarzniętym podłożu ani w czasie intensywnych opadów. Zgodność z zamówioną klasą potwierdzają badania wytrzymałości na ściskanie próbek z mieszanki.

Przed zamówieniem mieszanki ustala się z projektu i harmonogramu robót:

  • klasę wytrzymałości i rodzaj podbudowy,
  • grubość i powierzchnię warstwy, czyli potrzebną ilość mieszanki,
  • tempo układania, tak aby każda partia została zagęszczona przed rozpoczęciem wiązania,
  • zakres badań kontrolnych na budowie.

Nasza wytwórnia w Augustowie przy ul. Produkcyjnej 4 wytwarza mieszanki zgodnie z PN-EN 14227-1:2013-10. Zakładowa Kontrola Produkcji obejmuje każdy etap produkcji, a jakość potwierdzają badania w laboratorium wewnętrznym i zewnętrznym. Szerzej opisuje to artykuł o tym, jak działa kontrola jakości w betoniarni.

Jako EKODROM Sp. z o.o. od 2017 roku realizujemy kontrakty jako generalny wykonawca dróg, ulic i obiektów inżynierskich, a w 2019 roku wygraliśmy przetarg na przebudowę 12-kilometrowego odcinka drogi wojewódzkiej z obiektami inżynierskimi.

W galerii realizacji są m.in. zdjęcia ze stabilizacji cementowej in situ przy strefie ekonomicznej i ze wzmocnienia podłoża drogi wojewódzkiej 663.

Pytania o mieszanki CBGM i roboty drogowe przyjmuje sekretariat pod numerem 733 228 789 (pon.-pt. 7:00-15:00), a pozostałe dane są w sekcji kontakt.

Przeczytaj także: Przebudowa ulic: galeria realizacji

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza skrót CBGM?

CBGM to Cement Bound Granular Mixture, czyli mieszanka kruszywa związana cementem, stosowana w podbudowach dróg. Wymagania dla tych mieszanek określa PN-EN 14227-1:2013-10. Mieszanka składa się z kruszywa, cementu i wody, a jej klasę zapisuje się np. jako C 3/4.

Czym CBGM różni się od chudego betonu?

CBGM ma wilgotną konsystencję i zagęszcza się ją walcami jak warstwę kruszywa, a beton niskiej klasy, np. C8/10, ma konsystencję określaną według PN-EN 206+A2:2021-08 i zagęszcza się go zwykle wibracyjnie. Różne są też normy: CBGM opisuje PN-EN 14227-1.

Jaką klasę CBGM stosuje się przy ruchu KR1-KR2?

Przy ruchu KR1-KR2 nasza oferta przewiduje w podbudowie zasadniczej klasy C 0,4/0,5, C 1,5/2 i C 3/4. Kategorię ruchu ustala się według Katalogu typowych konstrukcji nawierzchni podatnych i półsztywnych. Ostateczny wybór klasy i grubości warstwy należy do projektanta.

Czym różni się podbudowa zasadnicza od pomocniczej?

Podbudowa zasadnicza przejmuje obciążenia bezpośrednio spod warstw asfaltowych, a pomocnicza przekazuje je dalej na podłoże. Ta sama klasa może więc pracować w obu warstwach przy różnym ruchu: C 5/6 w naszej ofercie to podbudowa zasadnicza dla KR3-KR4 i pomocnicza dla KR5-KR6.

Jak sprawdza się wytrzymałość mieszanki CBGM?

Wytrzymałość CBGM sprawdza się w badaniu na ściskanie próbek wykonanych z mieszanki po określonym czasie dojrzewania. Wynik porównuje się z klasą zamówioną według PN-EN 14227-1. Nasza produkcja jest objęta Zakładową Kontrolą Produkcji z laboratorium wewnętrznym i zewnętrznym.

Kiedy zamiast CBGM wystarczy podbudowa z kruszywa niezwiązanego?

Wystarczy wtedy, gdy dopuszcza ją projekt dla danej kategorii ruchu. Specyfikacje oparte na WT-4 dopuszczają podbudowę zasadniczą z mieszanki niezwiązanej z kruszywa łamanego kategorii C90/3 przy ruchu KR1-KR6. O wyborze decydują też nośność podłoża i grubość konstrukcji.